અમદાવાદ : ધુરંધર-2માં નોટબંધી પાછળનું કારણ નકલી ચલણી નોટોને કારણભૂત હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. પરંતુ આ વચ્ચે રાજ્યમાં નકલી ચલણી નોટોને લઈને એક પછી એક ચોંકાવનારા બે સમાચાર સામે આવ્યા છે. ધાર્મિક અને યોગગુરૂ પ્રદિપ મહારાજ પાસેથી કરોડો રૂપિયાની ચલણી નોટો પકડાઈ ચૂકી છે. તેવામાં હવે એક વખત ફરીથી તેના કરતાં પણ ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. આ સમાચાર અનુસાર, અમદાવાદની બેંકોમાં જ નકલી ચલણી નોટો પહોંચાડવાનું ષડયંત્ર અંગે ક્રાઈમ બ્રાન્ચે ખુલાસો કર્યો છે.
અમદાવાદની 18 બેંકોમાં પાંચ લાખ રૂપિયાથી વધારે નકલી નોટો પહોંચાડી દેવામાં આવ્યા હોવાના આશ્ચર્યજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. મળી રહેલી માહિતી અનુસાર, નકલી નોટોને માર્કેટમાં ફરતાં લોકો હવે કેશ ડિપોઝિટ મશીન થકી બેંકોમાં જ નકલી નોટોને પહોંચાડવાનું કામ કરી રહ્યા છે. આ કામ થકી અત્યાર સુધીમાં પાંચ લાખ રૂપિયા તો બેંકોમાં પહોંચી પણ ગયા છે.
રાજ્યમાં ગુનેગારો નકલી નોટોને બેંકો સુધી પહોંચાડવા માટે અવનવા કિમિયા અપનાવી રહ્યા છે. તેઓ નકલી નોટો છાપીને માત્ર ફરતી કરવા જ નથી માંગતા, પરંતુ સીધી બેંકોના કેશ ડિપોઝિટ મશીન (CDM) અને કાઉન્ટરમાં ભરીને તેને અસલી બનાવી દેવા માંગે છે. સૌથી મોટી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ નકલી નોટો એટલી પરફેક્ટ છે કે બેન્ક મેનેજર કે કર્મચારી પણ અસલી અને નકલી વચ્ચેનો ભેદ પારખી શકતા નથી!
અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની SOG ટીમે આ મામલે મોટો ખુલાસો કર્યો છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં અમદાવાદની 18 જુદી-જુદી ખાનગી અને રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકોમાંથી કુલ 1659 નકલી ચલણી નોટો પકડાઈ છે, જેની કુલ કિંમત રૂપિયા 5.67 લાખ છે. આ નોટો 500, 200, 100 અને 50ના દરની છે. સૌથી વધુ 895 નોટો 500ની છે.
ક્રાઈમ બ્રાન્ચની તપાસની શરૂઆત
એ.એસ.આઈ. લિયાકત અલી (ક્રાઈમ બ્રાન્ચ SOG)એ અજાણ્યા વ્યક્તિ સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે. તેમને અમદાવાદની 18 બેંકોમાંથી આ નકલી નોટો મળી આવી હતી.
નકલી નોટોની વિગતો નીચે પ્રમાણે છે
આઈ.સી.આઈ.સી.આઈ. બેંક: 500ની 272, 200ની 72, 100ની 79 અને 50ની 27 – કુલ 450 નકલી નોટો.
એચ.ડી.એફ.સી. બેંક : 500, 200, 100 અને 50ની કુલ 531 નોટો.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક : 207 નકલી નોટો.
અન્ય બેંકોમાં કાલુપુર કો-ઓપરેટિવ બેંક, એક્સિસ બેંક, બેંક ઓફ બરોડા, સાસવત બેંક, આઈ.ડી.બી.આઈ. બેંક અને એસ.બી.આઈ. સહિત કુલ 18 બેંકો સામેલ છે.
ગુનેગારોની ચાલાકી – CDMમાં જ ભરી દેવાય છે!
સૌથી મોટી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે ગુનેગારો કમિશન લઈને બેંકોના ATM યુનિટમાં કે કેશ ડિપોઝિટ મશીનમાં આ નકલી નોટો ભરી રહ્યા છે. રિઝર્વ બેંકના નિયમો અનુસાર CDMમાં નકલી નોટ આવે તો તેને અલગ કરવી જોઈએ અને ઓડિટ ટ્રેલ બનાવવો જોઈએ, પરંતુ અહીં તો નકલી નોટો સીધી સિસ્ટમમાં ભળી જાય છે!
ગુનેગારો એવી ચોકસાઈથી નકલી નોટો તૈયાર કરે છે કે બેન્ક કર્મચારીઓને પણ શંકા ન આવે. કલર ઝેરોક્સ, ચિલ્ડ્રન્સ નોટો અને હાઈ-ક્વોલિટી પ્રિન્ટિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આનાથી અર્થતંત્રમાં નકલી નાણું ફરતું થાય છે, જે મોંઘવારી, બ્લેક મની અને આતંકવાદી ફંડિંગ જેવા મોટા ગુનાઓને વેગ આપે છે.
સરકારે વર્ષો પહેલા 2000ની નોટો બંધ કરી દીધી છે (લગભગ 10 વર્ષ પહેલાંની વાત) છતાં આ 18 બેંકોમાંથી 2000ની 6 નકલી નોટો પકડાઈ છે! આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ નોટો બેંક કર્મચારીઓએ કેવી રીતે સ્વીકારી? શું બેંકોની સિક્યુરિટી સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે? આ સવાલ હવે રિઝર્વ બેંક અને બેંક મેનેજમેન્ટ સામે ઊભો થયો છે.
અર્થતંત્રને થતું નુકસાન
નકલી નોટોનું વ્યાપારીકરણ દેશના અર્થતંત્ર માટે કેન્સર સમાન છે. RBIના આંકડા અનુસાર દર વર્ષે હજારો કરોડની નકલી નોટો પકડાય છે, પરંતુ જે ફરતી થઈ જાય છે તેનો હિસાબ કોણ કરે? આનાથી સામાન્ય નાગરિકોની સેવિંગ્સ જોખમમાં પડે છે, બેંકોનું વિશ્વાસ જળવાઈ રહેતું નથી અને સરકારની યોજનાઓ પર અસર પડે છે. અમદાવાદ જેવા વ્યાપારી કેન્દ્રમાં આવી ઘટના વધુ ચિંતાજનક છે.
રિઝર્વ બેંક અને બેંકો પર સવાલ
RBIના નિયમો મુજબ દરેક CDMમાં ફેક નોટ ડિટેક્ટર હોવા જોઈએ અને તેને અલગ કરવી જોઈએ. તો પછી આ 1659 નોટો કેવી રીતે સિસ્ટમમાં ઘૂસી ગઈ? શું બેંકોની મશીનો આઉટડેટેડ છે? અથવા સ્ટાફને તાલીમની કમી છે? આ મામલે RBIએ તાત્કાલિક હાઈ-લેવલ તપાસ કરવી જોઈએ અને તમામ બેંકોમાં અત્યાધુનિક UV સ્કેનર અને AI આધારિત ડિટેક્ટર લગાવવા જોઈએ.
નિષ્કર્ષ અને આગળના પગલાં
આ કેસ માત્ર એક ફરિયાદ નથી, પરંતુ અર્થતંત્ર સામેની મોટી ચેતવણી છે. ક્રાઈમ બ્રાન્ચે જલદીથી ગુનેગારોને પકડીને આ નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવો જોઈએ. સાથે જ બેંકોને જવાબદાર ઠેરવીને તેમની સિક્યુરિટી વ્યવસ્થા મજબૂત કરવી જરૂરી છે. જો નહીં તો આવી ઘટનાઓ વધતી જશે અને સામાન્ય નાગરિકની મહેનતનું પૈસું ગુનેગારોના હાથમાં જશે.
