અમદાવાદ : ગુજરાત હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ટેકનોલોજીના યુગમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં વધુ પડતો ટેકનિકલ અભિગમ ન્યાય મેળવવામાં અવરોધરૂપ ન બનવો જોઈએ. હાઈકોર્ટે એક NRI પતિને પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડાના કેસમાં ઓસ્ટ્રેલિયાથી વીડિયો કોન્ફરન્સ (VC) મારફતે હાજર રહેવાની મંજૂરી આપી છે અને ફેમિલી કોર્ટના ‘ફિઝિકલ હાજરી’ના આગ્રહને ફગાવી દીધો છે.
શું હતો સમગ્ર કેસ?
કેસની વિગતો મુજબ, એક દંપતીએ એપ્રિલ 2024માં લગ્ન કર્યા હતા, પરંતુ માત્ર છ દિવસ સાથે રહ્યા બાદ વૈવાહિક તકરારને કારણે પરસ્પર સંમતિથી છૂટા પડવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ માટે તેમણે ફેમિલી કોર્ટમાં છૂટાછેડાની અરજી દાખલ કરી હતી. જોકે, પતિ ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્થાયી હોવાથી તેણે વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા હાજર રહેવા વિનંતી કરી હતી. ફેમિલી કોર્ટે આ વિનંતી ફગાવી દઈ તેને રૂબરૂ કોર્ટમાં હાજર રહેવા આદેશ કર્યો હતો, જેને દંપતીએ હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો.
હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના વલણની ટીકા કરી
જસ્ટિસ જે.સી. દોશીએ આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન ફેમિલી કોર્ટના વલણની કડક શબ્દોમાં ટીકા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, “ટેકનોલોજી ખરેખર ન્યાયમાં મદદ કરે છે, તેને અવરોધે નહીં.” કોર્ટે નોંધ્યું કે પરસ્પર સંમતિથી છૂટાછેડાના સીધા કેસમાં ફેમિલી કોર્ટે બિનજરૂરી પ્રક્રિયાગત કઠોરતા દાખવીને પક્ષકારોની મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો છે. આ પ્રકારના નિર્દેશો વાસ્તવિક ન્યાયના માર્ગમાં અવરોધ ઊભા કરે છે.
હાઈકોર્ટ દ્વારા જારી કરાયેલા મહત્વના આદેશો
વર્ચ્યુઅલ હાજરીની મંજૂરી: હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના આદેશને રદ કરી NRI પતિને તેના સ્થાનેથી પોર્ટેબલ ડિવાઇસ (મોબાઈલ/લેપટોપ) દ્વારા VCથી હાજર રહેવાની મંજૂરી આપી છે.
સંકલન અને લિંક: ફેમિલી કોર્ટે પતિની સંમતિ રેકોર્ડ કરવા માટે ચોક્કસ તારીખ અને સમય નક્કી કરી, તેની લિંક અરજદારના ઈમેલ પર મોકલવાની રહેશે.
ઓળખની ખાતરી: જો પતિની ઓળખ અંગે કોઈ શંકા ઊભી થાય, તો તેણે ભારત સરકાર માન્ય ઓળખપત્ર (ID Proof) ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી રજૂ કરવાનું રહેશે.
સ્પષ્ટ સંવાદ: વીડિયો કોન્ફરન્સ દરમિયાન પતિ કોર્ટ સમક્ષ સ્પષ્ટ રીતે દ્રશ્યમાન (Visible) અને શ્રાવ્ય (Audible) રહેવો જોઈએ.
ગુજરાત હાઈકોર્ટના આ ચુકાદાથી વિદેશમાં રહેતા હજારો ભારતીયોને મોટી રાહત મળશે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ વધશે.
આ પણ વાંચો – ઈરાનની ગંભીર ચેતવણી: “જો ફરી યુદ્ધ થયું તો અમેરિકા વિરુદ્ધ એવા હથિયાર વાપરીશું કે દુશ્મન કાંપવા લાગશે”
