માર્ચ 5, 2026 : US અને ઈઝરાયલના સંયુક્ત હુમલાના છઠ્ઠા દિવસે (Operation Epic Fury અને Operation Roaring Lion તરીકે ઓળખાતા) ઈરાનમાં વિનાશ વધી રહ્યો છે, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં ગલ્ફ, લેબનોન અને ઈરાકમાં તણાવ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વૈશ્વિક શિપિંગને ધમકી આપી છે, અને સંઘર્ષ બહુવિધ ફ્રન્ટ પર ફેલાઈ રહ્યો છે. તાજેતરમાં ભારતીય મહાસાગરમાં શ્રીલંકા દરિયાકાંઠે US સબમરીને ઈરાની યુદ્ધપોત ડુબાડ્યું છે.
ઈરાનમાં શું છે સ્થિતિ
મૃત્યુઆંક : ઈરાની સ્ટેટ મીડિયા અને રેડ ક્રેસન્ટ અનુસાર, પાંચ દિવસના હુમલાઓમાં મૃત્યુઆંક 1,000થી વધુ (લગભગ 1,045-1,097) પહોંચ્યો છે, અને 6,000થી વધુ ઘાયલ થયા છે. સિવિલિયન સાઈટ્સ પર હુમલા થયા છે, જેમાં હોસ્પિટલો, શાળાઓ, રહેણાંક વિસ્તારો, તેહરાન ગ્રાન્ડ બજાર અને ઐતિહાસિક ગોલેસ્તાન પેલેસનો સમાવેશ થાય છે.
નેક્સ્ટ સુપ્રીમ લીડર : અલી ખમેનેઈના પુત્ર મોજતબા ખમેનેઈ (56 વર્ષીય શિયા ક્લેરિક) સુપ્રીમ લીડર તરીકે મુખ્ય દાવેદાર બન્યા છે. તેઓ IRGC સાથે મજબૂત સંબંધો ધરાવે છે અને શક્તિનું નેટવર્ક બનાવ્યું છે. Assembly of Expertsમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે.
US સબમરીન હુમલો : બુધવારે US સબમરીને Mk 48 ટોર્પેડોથી IRIS Dena (Moudge-class frigate) ને શ્રીલંકાના દક્ષિણ તટથી 40 નોટિકલ માઈલ દૂર ડુબાડ્યું. શ્રીલંકન નેવીએ 87 મૃતદેહો રિકવર કર્યા અને 32 નાવિકોને બચાવ્યા; 100+ ગુમ/મૃત થયા હોવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. પેન્ટાગોનના Pete Hegsethએ કહ્યું કે, “આ WWII પછી પહેલી વખત અમેરિકી સબમરીને ટોર્પેડોથી દુશ્મન જહાજ ડુબાડ્યું છે – શાંત મૃત્યુ આપ્યું.”
કુર્દિશ ગ્રાઉન્ડ ઓફેન્સિવ : ઈરાનના ઉત્તર-પશ્ચિમમાં કુર્દિશ-ઈરાની આર્મ્ડ ગ્રુપ્સે જમીની હુમલા શરૂ કર્યા છે. USએ ઈરાકી કુર્દોને ક્રોસ-બોર્ડર ઓપરેશન્સમાં મદદ માટે કહ્યું છે; તેઓ “સ્ટેન્ડબાય” પર છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ : IRGCએ સ્ટ્રેટ બંધ કર્યું છે; કોઈ જહાજ પસાર થાય તો તેને આગ લગાવવાની ધમકી આપવામાં આવી છે. શિપિંગ લગભગ બંધ થઈ ગયું છે, જે વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય (20%)ને અસર કરે છે અને ભાવ વધારે છે.
ગલ્ફ દેશોની શું સ્થિતિ છે
ઈરાનના કાઉન્ટર-સ્ટ્રાઈક્સથી તેલ પ્રવાહ વિક્ષેપિત થયું છે. સાઉદી અરેબિયામાં US એમ્બેસી પર ડ્રોન હુમલો; કતારમાં US એમ્બેસી નજીકના રહેવાસીઓને એવેક્યુએટ કરાયા. કતાર FMએ ઈરાનને “તાત્કાલિક હુમલા બંધ કરવાનું કહ્યું છે.
કુવૈતમાં ટેન્કર પાસે બ્લાસ્ટ; યુક્રેન પ્રેસિડન્ટ Zelenskyyએ ગલ્ફ દેશોમાં ડ્રોન/મિસાઈલ ડિફેન્સ માટે એક્સપર્ટ્સ મોકલવાની વાત કરી છે.
ઈઝરાયલમાં શું છે સ્થિતિ
ઈઝરાયલે તેહરાનમાં નવી “વેવ ઓફ સ્ટ્રાઈક્સ” શરૂ કરી; એર સુપ્રીમસી હાંસલ કરી છે, જેથી જેટ્સ અનરેસ્ટ્રિક્ટેડ ફ્લાઈ કરી શકે છે.
વોરટાઈમ સેફ્ટી રૂલ્સમાં થોડી રાહત; “લિમિટેડ” એક્ટિવિટીઝ મંજૂર.
USમાં શું ચાલી રહ્યું છે
સેનેટે 53-47થી વોર પાવર્સ રિઝોલ્યુશનને રોકી દીધું; કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના યુદ્ધ ચાલુ રહેશે.
પબ્લિક સપોર્ટ ઓછો: Reuters/Ipsos પોલમાં માત્ર 25% સમર્થન, 43% વિરોધ.
વ્હાઈટ હાઉસે ડિફેન્ડ કર્યું: ઈરાનના ન્યુક્લિયર એમ્બિશન્સ અને નેવીને નાશ કરવાનો લક્ષ્ય. ટ્રમ્પે કહ્યું: “બે અઠવાડિયામાં હુમલો ન કર્યો હોત તો ઈરાન પાસે ન્યુક્લિયર વેપન હોત.”
અન્ય વિસ્તારોમાં શું ચાલી રહ્યું છે
લેબનોન: ઈઝરાયલે બેઈરુત અને ખિયામ પર હુમલા કર્યા; હિઝબોલ્લાહ સાથે હેવી ફાયરિંગ.
ઈરાક: એરબિલ એરપોર્ટ નજીક ડ્રોન હુમલો; કુર્દિશ ફોર્સ “સ્ટેન્ડબાય”.
તુર્કી: NATOએ ઈરાની બેલિસ્ટિક મિસાઈલને તુર્કી એરસ્પેસમાંથી ઇન્ટરસેપ્ટ કરી.
ચીન: ચીન FMએ ઈઝરાયલ સાથે વાતમાં “તાત્કાલિક સેસેશન”ની માંગ કરી.
સ્પેનના બેઝ વાપરવાની ના પાડવા બદલ ઈરાન પ્રેસિડન્ટ પેઝેશ્કિયાને આભાર માન્યો; ટ્રમ્પે સ્પેન સાથે ટ્રેડ કટ કરવાની ધમકી આપી. આ યુદ્ધ ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે, અને વૈશ્વિક અસર (તેલ ભાવ, શિપિંગ, રિફ્યુજી) વધી રહી છે. વધુ અપડેટ્સ માટે નજર રાખવામાં આવી રહી છે, સ્થિતિ દર કલાકે બદલાઈ રહી છે.
આ પણ વાંચો- ઈરાન FM અરાગચીએ USને કહ્યું- ખોટો નિર્ણય લીધો, ડુબાડેલું યુદ્ધપોત ‘ભારતીય નૌકાદળનો મહેમાન’
