ધ હેગ / સ્ટોકહોમ: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પાંચ દેશોના પ્રવાસના ભાગરૂપે નેધરલેન્ડ્સના પ્રવાસ દરમિયાન ભારત અને ડચ સરકાર વચ્ચે કૂટનીતિક ગરમાવો જોવા મળ્યો છે. નેધરલેન્ડ્સના વડાપ્રધાન જેટન દ્વારા ભારતમાં પ્રેસની આઝાદી અને અલ્પસંખ્યકો (ખાસ કરીને મુસ્લિમ સમુદાય) ના અધિકારો પર વ્યક્ત કરાયેલી કથિત ચિંતાને ભારતે સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી ટિપ્પણીઓ ભારત વિશેની અધૂરી માહિતી અને અજ્ઞાનતા દર્શાવે છે.
બીજી તરફ, વડાપ્રધાન મોદી રવિવારે પોતાનો નેધરલેન્ડ્સનો પ્રવાસ પૂર્ણ કરીને સ્વીડન પહોંચ્યા છે, જ્યાં તેમને સ્વીડનના સર્વોચ્ચ સન્માન ‘રોયલ ઓર્ડર ઓફ પોલર સ્ટાર કમાન્ડર ગ્રાન્ડ ક્રોસ’ થી નવાજવામાં આવ્યા છે.
નેધરલેન્ડ્સના પીએમની ટિપ્પણી અને ભારતનો સણસણતો જવાબ
ડચ અખબાર ‘ડી ફોલ્ક્સક્રાન્ટ’ ના જણાવ્યા અનુસાર, પીએમ મોદીના આગમન પહેલાં ડચ પીએમ જેટને કહ્યું હતું કે, “ભારતમાં અલ્પસંખ્યકોના અધિકારો અને પ્રેસની સ્વતંત્રતા ગંભીર દબાણ હેઠળ છે. શું ભારત હજુ પણ એક સમાવેશી સમાજ છે જ્યાં બધાને સમાન અધિકાર છે? અમે આ ચિંતાઓ ભારત સામે ઉઠાવતા રહીશું.”
રવિવારે ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયની બ્રીફિંગ દરમિયાન જ્યારે ડચ પત્રકારોએ આ અંગે સવાલ પૂછ્યા, ત્યારે વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ (પશ્ચિમ) સી.બી. જ્યોર્જે વળતો પ્રહાર કરતા કહ્યું:
માહિતીનો અભાવ: “આવા સવાલો પૂછનારા લોકોને ભારત વિશે માહિતીની ભારે અછત છે. ભારત ૧.૪ અબજ લોકો અને ૫,૦૦૦ વર્ષ જૂની સભ્યતા ધરાવતો વિવિધતાસભર દેશ છે.”
ધર્મ અને સહિષ્ણુતા: “ભારત દુનિયાનો એકમાત્ર એવો દેશ છે જ્યાં ચાર મોટા ધર્મો (હિન્દુ, બૌદ્ધ, જૈન અને શીખ) નો જન્મ થયો. યહૂદીઓ ભારતમાં ૨૫૦૦ વર્ષથી કોઈપણ ઉત્પીડન વિના રહ્યા છે. ઈસુ ખ્રિસ્તના પુનર્જીવનના તુરંત બાદ ઈસાઈ ધર્મ અને પેગંબર મોહમ્મદના સમયમાં જ ઈસ્લામ ભારતમાં આવ્યો અને વિકસ્યો.”
અલ્પસંખ્યકોની વસ્તીમાં વધારો: “આઝાદી સમયે ભારતમાં અલ્પસંખ્યકોની વસ્તી ૧૧% હતી, જે આજે વધીને ૨૦% થી વધુ થઈ ગઈ છે. દુનિયામાં એવો કયો દેશ છે જ્યાં અલ્પસંખ્યકોની વસ્તી આ રીતે વધી હોય? તમને ભારત સિવાય ક્યાંય આવું જોવા નહીં મળે.”
પ્રવાસના ઐતિહાસિક અને નક્કર પરિણામો
ભલે બંને દેશો વચ્ચે સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સ ન થઈ, પરંતુ બંને સરકારે આ પ્રવાસને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે, જેનાથી મોટા વ્યાપારી અને સાંસ્કૃતિક પરિણામો મળ્યા છે.
૧. ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ ડીલ: ચિપ બનાવતી દુનિયાની અગ્રણી ડચ કંપની ASML સાથે ભારતીય કંપની ‘ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ’ એ ગુજરાતમાં એક ચિપ મશીન ફેક્ટરીના નિર્માણ માટે ઐતિહાસિક કરાર કર્યા છે.
૨. ઐતિહાસિક ધરોહરની વાપસી: નેધરલેન્ડ્સની લીડેન યુનિવર્સિટીએ ચોલ વંશના સમયની તાંબાની કિંમતી વસ્તુઓ ભારતને પરત કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેને ડચ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીના સમયમાં પરવાનગી વિના નેધરલેન્ડ્સ લઈ જવાઈ હતી.
પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સ અને હ્યુમન રાઇટ્સ વોચનો અહેવાલ
આંતરરાષ્ટ્રીય મોરચે ભારતની પ્રેસ ફ્રીડમ પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. ‘રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ’ ના વર્ષ ૨૦૨૬ના વૈશ્વિક પ્રેસ સ્વતંત્રતા રેન્કિંગમાં ભારત ૧Assemble દેશોમાં ૧૫૭મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે (જે ૨૦૨૫માં ૧૫૧ અને ૨૦૨૦માં ૧૪૨મા ક્રમે હતું). વર્ષ ૨૦૨૬ના રિપોર્ટ મુજબ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા અને નેપાળ જેવા પાડોશી દેશો પણ આ યાદીમાં ભારત કરતાં આગળ છે, જ્યારે ચીન ૧૭૮મા ક્રમે છે. ઉપરાંત, ‘હ્યુમન રાઇટ્સ વોચ’ (HRW) ના ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના ૫૨૬ પાનાના અહેવાલમાં પણ ભારતમાં નાગરિક અધિકારો અને ધાર્મિક અલ્પસંખ્યકોની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી ભેદભાવપૂર્ણ નીતિઓ રોકવા સૂચન કરાયું છે.
પીએમ મોદીનો સ્વીડનથી લોકશાહી પર સંદેશ
રવિવારે સ્વીડન પહોંચેલા વડાપ્રધાન મોદીએ ત્યાંની અગ્રણી કંપનીઓના સીઈઓ (CEOs) સાથે બેઠક યોજી હતી. પીએમ મોદીએ ભારત અને સ્વીડનના સંબંધોને મજબૂત ગણાવતા કહ્યું કે, “ભારત અને સ્વીડન લોકશાહી, પારદર્શિતા, ઇનોવેશન અને સ્થિરતા જેવા સમાન મૂલ્યોથી જોડાયેલા છે.” તેમણે સ્વીડિશ કંપનીઓને ભારતના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને સેમિકન્ડક્ટર મિશન અંતર્ગત ભારતમાં રોકાણ વધારવા આહવાન કર્યું હતું.
આ પણ વાંચો – સુપ્રીમ કોર્ટની આત્મખોજ: ઉમર ખાલિદને જામીન ન આપવાના પોતાના જ આદેશ પર ખંડપીઠે ઉઠાવ્યા સવાલો
