ગાંધીનગર: ગુજરાતમાં વાહનચાલકો ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે તો તેમની પાસેથી ટ્રાફિક પોલીસ દંડ વસૂલ કરે છે. કેગ (CAG)ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, છેલ્લા 17 વર્ષમાં વાહનચાલકોએ ટ્રાફિક નિયમો ભંગ બદલ 1400 કરોડ રૂપિયાથી વધુનો દંડ ભર્યો છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2006-07થી 2024-25 સુધીના 19 વર્ષમાં સરકારે ટ્રાફિક દંડ તરીકે 1474.98 કરોડ રૂપિયા વસૂલ કર્યા હતા. જ્યારે 2007થી 2025 સુધીના 17 વર્ષમાં આ આંકડો 1400 કરોડ રૂપિયાથી વધુ પહોંચી ગયો છે.
સરકારે 1 જુલાઈ 2000ના રોજ ઠરાવ કર્યો હતો કે ટ્રાફિક દંડની કેટલીક રકમ ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ સુરક્ષા નિધિમાં જમા કરવામાં આવે. આ નિધિનો ઉપયોગ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અને માર્ગ સુરક્ષા માટે થાય છે. ત્યારબાદ માર્ચ 2004માં વ્યક્તિગત થાપણ ખાતું (PLA) ખોલવામાં આવ્યું અને 2006માં નિર્ણય લેવાયો કે દંડની 100% રકમ આ ખાતામાં હસ્તાંતરિત કરવી.
પરંતુ કેગના રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે વસૂલાયેલા ટ્રાફિક દંડ અને PLAમાં હસ્તાંતરિત રકમ વચ્ચે 16 ટકાની ઘટ જોવા મળી છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે દંડ તરીકે વસૂલ થયેલી રકમમાંથી માર્ગ સુરક્ષા નિધિમાં જેટલી રકમ જમા થવી જોઈએ તેમાં 16 ટકાની કમી છે.
આંકડાઓની વિગત
2006-07માં 6 કરોડના અંદાજ સામે 4.23 કરોડ વસૂલ થયા.
2007-08માં 8 કરોડના અંદાજ સામે માત્ર 0.02 કરોડ.
2008-09માં 4 કરોડના અંદાજ સામે માત્ર 0.04 કરોડ.
આ બે વર્ષોમાં અંદાજ સામે દંડ વસૂલાત નહીંવત્ હતી. કેગે આને ગંભીર લાપરવાહી તરીકે જોયું છે.
શું છે માર્ગ સુરક્ષા નિધિ?
આ નિધિનો ઉદ્દેશ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન સુધારવા, માર્ગ સુરક્ષા વધારવા અને અકસ્માતો ઘટાડવાનો છે. પરંતુ જો આ નિધિમાં રકમ પૂરતી ન જમા થાય તો આ હેતુ પૂરો કરવો મુશ્કેલ બને છે.
કેગના રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે PLA માટે 1186.06 કરોડના અંદાજ સામે 1246.21 કરોડ વસૂલ થયા, પરંતુ તેમાંથી માત્ર 84.48 કરોડ જ હસ્તાંતરિત થયા. હજુ 87.91 કરોડ રૂપિયા હસ્તાંતરિત કરવાના બાકી છે.
આ રિપોર્ટ ગુજરાતના ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અને માર્ગ સુરક્ષા માટે એક મહત્ત્વની ચેતવણી છે. જો દંડની રકમનો યોગ્ય ઉપયોગ ન થાય તો માર્ગ સુરક્ષા સુધરવાને બદલે સમસ્યા વધુ વધી શકે છે.
આ પણ વાંચો – મધ્ય પૂર્વના તણાવ વચ્ચે તુર્કી, મિસર અને સાઉદીના વિદેશ મંત્રીઓ પાકિસ્તાન પહોંચ્યા
