- દેશવ્યાપી વસૂલાતમાં 8.8%નો વધારો, આયાત અને IGSTનો મોટો ફાળો; ગુજરાતના ઉદ્યોગો રહ્યા ડ્રાઇવિંગ ફેક્ટર
માર્ચ 2026માં દેશની કુલ ગ્રોસ GST વસૂલાત ₹2,00,064 કરોડ સુધી પહોંચી છે, જે ગયા વર્ષના માર્ચ 2025ના ₹1,83,845 કરોડની સરખામણીએ 8.8% વધુ છે. આ સાથે GST વસૂલાતે ફરી એકવાર ₹2 લાખ કરોડનો મહત્વપૂર્ણ આંકડો પાર કર્યો છે. વાર્ષિક ધોરણે કુલ વસૂલાત ₹22.27 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે, જે 8.3%નો વધારો દર્શાવે છે.
ડૉમેસ્ટિક આવકમાં સ્થિર વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. માર્ચ 2026માં ગ્રોસ ડૉમેસ્ટિક રેવન્યુ ₹1,46,202 કરોડ રહ્યું, જે 5.9% વધુ છે. વાર્ષિક ધોરણે આ આવક ₹15.33 લાખ કરોડથી વધીને ₹16.31 લાખ કરોડ થઈ છે, જે 6.4%નો વધારો દર્શાવે છે. CGST અને SGST બંનેમાં વધારો રાજ્ય અને કેન્દ્રની આવકમાં સંતુલિત વૃદ્ધિ તરફ ઈશારો કરે છે.
આયાતમાંથી મળતી આવકમાં તેજી નોંધાઈ છે. માર્ચ 2026માં ઇમ્પોર્ટ રેવન્યુ ₹53,861 કરોડ રહ્યું, જે ગયા વર્ષના ₹45,739 કરોડ કરતાં 17.8% વધુ છે. વાર્ષિક સ્તરે આ આવક ₹5.21 લાખ કરોડથી વધીને ₹5.95 લાખ કરોડ થઈ છે, એટલે કે 14.1%નો વધારો. IGST વસૂલાતમાં આ ઉછાળો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને સપ્લાય ચેઇનમાં વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
રિફંડમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. માર્ચ 2026માં કુલ રિફંડ ₹22,074 કરોડ રહ્યો, જે ગયા વર્ષના ₹19,400 કરોડ કરતાં 13.8% વધુ છે. ડૉમેસ્ટિક રિફંડમાં 31.2%નો ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યારે ઇમ્પોર્ટ રિફંડમાં માર્ચ મહિનામાં 10.6%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. વાર્ષિક ધોરણે કુલ રિફંડ ₹2.48 લાખ કરોડથી વધીને ₹2.92 લાખ કરોડ થયો છે, જે 17.8%નો વધારો દર્શાવે છે.
નેટ GST આવક પણ મજબૂત રહી છે. માર્ચ 2026માં કુલ નેટ વસૂલાત ₹1,77,990 કરોડ રહી, જે ગયા વર્ષના ₹1,64,445 કરોડ કરતાં 8.2% વધુ છે. વાર્ષિક નેટ આવક ₹18.07 લાખ કરોડથી વધીને ₹19.34 લાખ કરોડ થઈ છે, જે 7.1%નો વધારો દર્શાવે છે.
ગુજરાતના સંદર્ભમાં, રાજ્યની GST વસૂલાતમાં સતત મજબૂતી જોવા મળી રહી છે. ઉપલબ્ધ રાજ્યવાર આંકડાઓ દર્શાવે છે કે ગુજરાતમાં સેન્ટ્રલ અને સ્ટેટ બંને ફોર્મેશન હેઠળ વસૂલાતમાં વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ જેવા ઉદ્યોગ અને વેપાર કેન્દ્રોમાં ટેક્સ કલેક્શન વધ્યું છે.
ગુજરાતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ, પેટ્રોકેમિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને પોર્ટ આધારિત વેપાર પ્રવૃત્તિઓ GST વૃદ્ધિ પાછળના મુખ્ય ડ્રાઇવિંગ ફેક્ટર તરીકે સામે આવી છે. MSME સેક્ટરમાં ડિજિટલ બિલિંગ અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટના વધતા ઉપયોગે પણ ટેક્સ કંપ્લાયન્સ મજબૂત બનાવ્યું છે.
કમ્પન્સેશન સેસમાં ઘટાડો નોંધાયો છે અને માર્ચ 2026માં નેટ સેસ આવક નકારાત્મક રહી છે, જે ટ્રાંઝિશનલ વ્યવસ્થા હેઠળ લોન અને વ્યાજની ચુકવણી સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયાને દર્શાવે છે.
આંકડાઓ પ્રોવિઝનલ હોવાનું જણાવાયું છે અને અંતિમ સમાયોજન બાદ થોડો ફેરફાર શક્ય છે. તેમ છતાં, સતત વધતી GST વસૂલાત અર્થવ્યવસ્થાની સ્થિરતા, સુધરતા ટેક્સ કંપ્લાયન્સ અને વધતી ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓનું સ્પષ્ટ પ્રતિબિંબ છે.
