ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બિન્યામિન નેતન્યાહુએ એક અમેરિકી ટીવી ચેનલને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું છે કે તેઓ ઈરાન સાથેના યુદ્ધને પૂર્ણ થવાની તારીખ જાહેર કરવા માંગતા નથી.
ઈઝરાયેલી વડાપ્રધાને અમેરિકી ટીવી કંપની ન્યૂઝમેક્સને કહ્યું, “ઈરાન સાથેના યુદ્ધના સમાપ્ત થવાની ક્યારે સંભાવના છે, તેની કોઈ તારીખ હું જાહેર કરવા માંગતો નથી.”
એએફપી ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, નેતન્યાહુએ કહ્યું કે “યુદ્ધ નિશ્ચિતપણે અડધાથી વધુ પૂર્ણ થઈ ગયું છે અને ઈરાનનું ઇસ્લામિક રિપબ્લિક આખરે અંદરથી જ તૂટી જશે.”ઈરાન સાથેના યુદ્ધ અંગે નેતન્યાહુની આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વ્હાઈટ હાઉસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સતત ભાર મૂકી રહ્યા છે કે ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ “કેટલાક અઠવાડિયામાં જ પૂર્ણ થશે, મહિનાઓ સુધી નહીં.”
આ દરમિયાન ખબરો આવી રહી છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ પર ટ્રાન્ઝિટ ટોલ લગાવવાની યોજનાને ઈરાનની સંસદીય સમિતિએ મંજૂરી આપી દીધી છે.ટ્રમ્પે કેટલાક દિવસ પહેલાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટને બ્લોકેડમાંથી મુક્ત કરવા માટે ઈરાનને 48 કલાકનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું હતું, જેને પછી વધારી દેવામાં આવ્યું હતું.
આ સંકડા જળમાર્ગમાંથી વિશ્વના 20 ટકા તેલ વેપારની અવરજવર થાય છે, પરંતુ 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર ઈઝરાયેલ-અમેરિકાના હુમલા પછી આ મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ લગભગ બંધ થઈ ગયો છે. સમુદ્રી અવરજવર પર નજર રાખતી કંપની કેપ્લર અનુસાર, યુદ્ધ શરૂ થયા પછી આ માર્ગ પર જહાજોની અવરજવરમાં 95 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) સાથે સંકળાયેલી ફાર્સ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ઈરાનની એક સંસદીય સમિતિએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ પર ટોલ લગાવવાની યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નેશનલ સિક્યુરિટી કમિશનના એક સભ્યે આ યોજનાને મંજૂરી મળવાની પુષ્ટિ કરી છે. આ યોજના હેઠળ આ સ્ટ્રેઈટમાંથી અમેરિકી અને ઈઝરાયેલી જહાજોને પસાર થવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે.
તેની સાથે જ ઈરાન વિરુદ્ધ પ્રતિબંધોમાં સહભાગી દેશોને પણ આ માર્ગનો ઉપયોગ કરવાથી રોકવામાં આવશે. એએફપી ન્યૂઝ એજન્સીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે નવા ટોલ સિસ્ટમની જાહેરાત સરકારી ટેલિવિઝન પર કરવામાં આવી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈરાન આ યોજનાને ઓમાનના સહયોગથી અમલમાં મૂકશે.
આ દરમિયાન કુવૈતે કહ્યું છે કે ઈરાને દુબઈ પોર્ટ તરફ જતા ક્રૂડ ઓઈલથી ભરેલા એક વિશાળ ટેન્કર પર હુમલો કર્યો છે, જેનાથી તેમાં આગ લાગી ગઈ છે. કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશને આ હુમલાને “બર્બર ઈરાની હવાઈ હુમલો” ગણાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે ટેન્કરને નુકસાન પહોંચ્યું છે, પરંતુ કોઈ હતાહત થયું નથી.
તે પહેલાં અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ કહ્યું હતું કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટમાં એવી વ્યવસ્થા બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે જેમાં તે નક્કી કરશે કે આ જળમાર્ગમાંથી કોણ પસાર થશે. તેમણે કહ્યું, “ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ પર નિયંત્રણ અને ટોલ સિસ્ટમ બનાવવાની ધમકી આપી રહ્યું છે. આવું થવા દેવામાં આવશે નહીં.”
સાઉદી અરેબિયામાંથી અમેરિકી સેનાને હાંકી કાઢવાનો સમય આવી ગયો – અરાગ્ચી
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગ્ચીએ સાઉદી અરેબિયાને કહ્યું છે કે “અમેરિકી સેનાને દેશમાંથી બહાર કાઢવાનો સમય આવી ગયો છે.”
સોમવારે એક્સ પરની એક પોસ્ટમાં અરાગ્ચીએ લખ્યું કે ઈરાન સાઉદી અરેબિયાનું ‘સન્માન’ કરે છે અને તેને ‘ભાઈચારાવાળો દેશ’ માને છે. તેમણે આગળ કહ્યું કે ઈરાનનું આ અભિયાન ‘આક્રમક દુશ્મન’ વિરુદ્ધ છે, જેને ‘અરબો કે ઈરાનીઓ માટે કોઈ સન્માન નથી.’
અરાગ્ચીએ અમેરિકી વાયુસેનાના એક ક્રેશ થયેલા વિમાનની તસવીર શેર કરતાં લખ્યું, “જુઓ, અમે તેમના વાયુ કમાન્ડનું શું હાલ કરી દીધું છે.”આ દરમિયાન બીબીસીના અમેરિકી મીડિયા પાર્ટનર સીબીએસ ન્યૂઝ અનુસાર, અમેરિકી નેવી સીલ્સ (સ્પેશિયલ ફોર્સ), આર્મી રેન્જર્સ અને પેરાટ્રુપર્સ મધ્ય પૂર્વ પહોંચી ગયા છે.
સીબીએસના અહેવાલ મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં તૈનાત અમેરિકી સ્પેશિયલ ફોર્સીઝમાં સેંકડો નેવી સીલ્સ અને આર્મી રેન્જર્સ સામેલ છે. તેમાં અમેરિકી મરીન્સ અને પેરાટ્રુપર્સ પણ વિસ્તારમાં હાજર છે.
ઈરાનના ઊર્જા માળખાને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી દઈશું – ટ્રમ્પ
બીજી તરફ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ધમકી આપી છે કે જો જલદી કોઈ સમજૂતી ન થઈ તો અમેરિકા ઈરાનના વીજળી નિર્માણ કેન્દ્રો, તેલના કૂવાઓ અને ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ્સ (પાણી શુદ્ધિકરણ કેન્દ્રો)ને “સંપૂર્ણપણે નષ્ટ” કરી દેશે.
ટ્રમ્પે એવો દાવો પણ કર્યો છે કે ઈરાન સાથે “ગંભીર” વાતચીત ચાલી રહી છે, પરંતુ તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો સમજૂતી ન થઈ તો અમેરિકા એવા ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવશે જેને તેણે “જાણીજોઈને અત્યાર સુધી ક્યારેય સ્પર્શ્યા નથી.” તેમણે ખાર્ગ ટાપુ પર આવેલા મુખ્ય ઈંધણ નિકાસ કેન્દ્ર પર કબજો કરવાની ધમકી પણ ફરીથી આપી છે.
ટ્રમ્પની આ ધમકીને વ્હાઈટ હાઉસના પ્રવક્તા કેરોલિન લેવિટે પણ ફરીથી દોહરાવી છે.એક પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન લેવિટે કહ્યું કે અમેરિકાએ અત્યાર સુધી ઈરાનમાં 11000 vs સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા છે અને 150 જહાજોને નષ્ટ કરીને ઈરાની નેવીને તોડી પાડી છે.
તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પે ઈરાનમાં જમીની હુમલાની સંભાવના નકારી નથી, પરંતુ ટ્રમ્પની પ્રથમ પસંદ કૂટનીતિ છે. લેવિટે ભાર મૂકીને કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી છે અને તે ચાલુ રહેશે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ અલ જઝીરાને કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટને કોઈક રીતે ખોલવું જ પડશે.
તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા પોતાના યુદ્ધના ઉદ્દેશ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જેને મહિનાઓમાં નહીં પરંતુ કેટલાક અઠવાડિયામાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય છે. તેમણે કહ્યું, “આ સમયે અમેરિકા લક્ષ્ય પૂર્ણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
અમેરિકા સાથે કોઈ વાતચીત થઈ રહી નથી – ઈરાન
બીજી તરફ ઈરાને અમેરિકા સાથે કોઈ પ્રકારની વાતચીતનો ઇન્કાર કર્યો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રીના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બાકેઈએ ફરી એક વાર અમેરિકી અધિકારીઓ સાથે કોઈ પણ પ્રકારની વાતચીતનો ઇન્કાર કર્યો છે. પ્રવક્તાએ કહ્યું કે યુદ્ધના આ 31 દિવસમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે “કોઈ વાતચીત થઈ નથી.”
તેમણે એક ઓનલાઈન નિવેદનમાં કહ્યું, “જે થયું છે તે માત્ર વાતચીતની અરજી અને અમેરિકા તરફથી કેટલાક પ્રસ્તાવો છે, જે અમને કેટલાક મધ્યસ્થો (જેમાં પાકિસ્તાન પણ સામેલ છે) મારફતે મળ્યા છે.”તેમણે આગળ કહ્યું, “અમારું વલણ એકદમ સ્પષ્ટ છે. આ સમયે જ્યારે અમેરિકાનો સૈન્ય હુમલો અને આક્રમણ પૂરી તીવ્રતાથી ચાલુ છે, ત્યારે અમારા તમામ પ્રયાસ અને ક્ષમતાઓ ઈરાનના રક્ષણમાં લાગેલા છે.”
તેમણે કહ્યું, “અમે કૂટનીતિ સાથે થયેલા વિશ્વાસઘાતને ભૂલ્યા નથી, જે એક વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં બે વાર થયો છે.”
હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ ખોલ્યા વગર ટ્રમ્પ સૈન્ય અભિયાન સમાપ્ત કરવા તૈયાર – રિપોર્ટ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સહયોગીઓને કહ્યું છે કે તેઓ ઈરાન વિરુદ્ધનું સૈન્ય અભિયાન સમાપ્ત કરવા તૈયાર છે, ભલે હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ લગભગ બંધ જ રહે. આ દાવો વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના એક અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે. અખબારે વહીવટી અધિકારીઓના હવાલે લખ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને તેમના સહયોગીઓએ આકલન કર્યું છે કે આ મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગને જબરદસ્તી ખોલવાનું મિશન યુદ્ધને તેમની નક્કી કરેલી સમયમર્યાદા (ચારથી છ અઠવાડિયા)થી આગળ લઈ જશે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાનની નૌસેના અને મિસાઈલ ભંડારને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યા પછી અમેરિકા હવે ઈરાન પર કૂટનીતિક દબાણ જાળવી રાખશે જેથી વેપારનો પ્રવાહ ફરીથી શરૂ થઈ શકે.
આ પણ વાંચો – વર્લ્ડ પોલીસ એન્ડ ફાયર ગેમ્સ માટે ગુજરાત સરકાર સજ્જ: નિવૃત્ત DGP વિકાસ સહાયને CEO તરીકે મોટી જવાબદારી
