- ગુજરાત એક્સક્લૂસિવ (ભાગ-૭): હાઇપ્રોફાઇલ સોસાયટીઓમાં ડ્રગ્સ ઘુસાડતું ‘હની મોડેલ’, સ્પા સેન્ટરો બન્યા ડ્રગ્સ માફિયાઓનો નવો અડ્ડો
- ડ્રગ્સ નેટવર્કનો પર્દાફાશ: મોંઘા ડ્રગ્સ વેચવા માફિયાઓની નવી જાળ, ‘હની મોડેલ’થી ઉચ્ચ વર્ગના યુવાનોને બનાવાય છે શિકાર
- અમદાવાદના સ્પા સેન્ટરોમાં ડ્રગ્સનો કાળો કારોબાર: યુવતીઓને નશાની લત લગાડી પેડલર બનાવવાનું મોટું ષડયંત્ર
અભિષેક પાંડેય, અમદાવાદ : ગુજરાત એક્સક્લૂસિવની ડ્રગ્સ નેટવર્ક પરની વિશેષ તપાસ શ્રેણીના અત્યાર સુધીના છ ભાગમાં આપણે જોયું કે અમદાવાદમાં કયા પ્રકારના ડ્રગ્સ વેચાય છે, તે ક્યાંથી આવે છે અને કેવી રીતે ગરીબ તથા નબળા વર્ગના બાળકો આ દળદળમાં હોમાઈને મોતને ભેટી રહ્યા છે.
હવે આ શ્રેણીના સાતમા ભાગમાં આપણે સમાજના એ બીજા વર્ગ તરફ નજર કરવા જઈ રહ્યા છીએ, જે દેખીતી રીતે અત્યંત સુશિક્ષિત છે, મોંઘી સ્કૂલ-કોલેજોમાં અભ્યાસ કરે છે અને સાધનસંપન્ન પરિવારોમાંથી આવે છે. હકીકતમાં, આ જ વર્ગ ડ્રગ્સ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ માટે માર્કેટ છે.
પરંતુ મધ્યમ અને ઉચ્ચ વર્ગના વૈભવી વાતાવરણમાં રહેતા યુવકો-યુવતીઓ સુધી ડ્રગ્સ માફિયાઓ કેવી રીતે પહોંચે છે અને તેમને પોતાનો શિકાર કેવી રીતે બનાવે છે, તેનું વરવું સત્ય સમજવું ખૂબ જરૂરી છે.
જાણકારો અને સ્ત્રોતોના જણાવ્યા મુજબ, ઉચ્ચ વર્ગના બાળકો સુધી ડ્રગ્સ મુખ્યત્વે તેમના પોતાના સોશિયલ સર્કલ એટલે કે મિત્રવર્તુળ દ્વારા પહોંચે છે. આ માટે ડ્રગ પેડલર્સ મુખ્યત્વે બે રસ્તા અપનાવે છે.
પહેલો રસ્તો તેમનું પોતાનું પીઅર ગ્રુપ (Peer Group) છે, જેમાં શાળા, કોલેજના મિત્રો અથવા સાથે કામ કરતા સહકર્મીઓ મારફતે યુવાનો નશાની દુનિયામાં પ્રવેશે છે.
જ્યારે બીજો અને સૌથી પોપ્યુલર રસ્તો ‘હની મોડેલ (Honey Model)’ છે. હની મોડેલ એવી પદ્ધતિ છે, જેમાં વૈભવી જીવન જીવતા યુવકોને જાળમાં ફસાવવા માટે યુવતીઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ યુવતીઓ સામાન્ય રીતે સોશિયલ નેટવર્ક અથવા કોમન ફ્રેન્ડ સર્કલ મારફતે ગર્લફ્રેન્ડ તરીકે યુવકોના સંપર્કમાં આવે છે, જે પેડલર્સ માટે મધ્યમ અને ઉચ્ચ વર્ગના બજારમાં પ્રવેશવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ માનવામાં આવે છે.
આ સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનને સમજવા માટે ડ્રગ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની કાર્યપદ્ધતિ અને તેમની માનસિકતા સમજવી જરૂરી છે.
જ્યારે કોઈ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર ડ્રગ્સનો જથ્થો મેળવી લે છે, ત્યારે તેની સામે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ હોય છે કે આ માલ કોને વેચવો, કેવી રીતે વેચવો અને કાયદાની નજરથી બચીને મજબૂત સપ્લાય ચેઇન કેવી રીતે ઊભી રાખવી.
આ પ્રશ્નનો જવાબ તેમની પાસે પહેલેથી જ તૈયાર હોય છે. તેઓ જાણે છે કે તેમનું અસલી માર્કેટ મધ્યમ અને ઉચ્ચ વર્ગના યુવાનો છે, કારણ કે હજારો રૂપિયા પ્રતિ ગ્રામના ભાવે મળતું MDMA અને અન્ય સિન્થેટિક ડ્રગ્સ ખરીદવાની આર્થિક ક્ષમતા મુખ્યત્વે આ જ વર્ગ પાસે હોય છે.
આ હાઈ-પ્રોફાઇલ ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે શહેરમાં કથિત ‘હની પ્લાન’ સક્રિય કરવામાં આવે છે અને આ પ્લાન માટે હાલ અમદાવાદમાં સૌથી સહેલો અને તૈયાર સ્ત્રોત સ્પા અને મસાજ સેન્ટરો હોવાનું સ્ત્રોતો જણાવે છે.
સૂત્રોના અંદાજ મુજબ હાલ અમદાવાદ શહેરમાં અંદાજે બે હજારથી વધુ સ્પા અને મસાજ સેન્ટરો કાર્યરત છે. સરેરાશ ગણતરી કરીએ તો દરેક સેન્ટરમાં ઓછામાં ઓછી ત્રણ યુવતીઓ કામ કરતી હોય છે. આ પ્રમાણે શહેરમાં અંદાજે છ હજારથી દસ હજાર જેટલી યુવતીઓ સ્પા થેરાપિસ્ટ તરીકે કાર્યરત છે.
જાણકારોના જણાવ્યા મુજબ, આ બે હજારથી વધુ સ્પા સેન્ટરોમાંથી નોંધપાત્ર સંખ્યામાં એવા સેન્ટરો છે, જ્યાં વધુ પૈસા મળતા હોય તેવા કોઈપણ પ્રકારના કામ માટે તૈયાર રહેવાની માનસિકતા જોવા મળે છે.
જો કોઈપણ પ્રકારના દંભ વિના વાસ્તવિકતા સ્વીકારવામાં આવે, તો સ્પા સેન્ટરોમાં કામ કરતી મોટાભાગની યુવતીઓએ આ વ્યવસાય પોતાની ખુશીથી પસંદ કર્યો નથી. તેમની આર્થિક મજબૂરીઓ અને પારિવારિક સંજોગોએ તેમને આ દળદળમાં ધકેલી દીધા છે.
શહેરના સ્પા સેન્ટરોની અંદર શું ચાલી રહ્યું છે અને ત્યાં કામ કરતી યુવતીઓ કઈ પરિસ્થિતિઓમાંથી પસાર થઈ રહી છે, તેનાથી બહુ ઓછા લોકો અજાણ છે.
ડ્રગ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ આ જ મજબૂરીનો લાભ ઉઠાવે છે અને તેમના માટે સ્પા સેન્ટરો સૌથી અનુકૂળ ચેનલ બની જાય છે. અહીં તેમને માત્ર સ્પા સંચાલક સાથે આર્થિક સમજૂતી કરવાની હોય છે અને ત્યારબાદ આગળનો રસ્તો આપોઆપ ખુલ્લો થઈ જાય છે.
આ વ્યવસાયમાં પ્રવેશ્યા બાદ મોટાભાગના સ્પા સંચાલકો પોતાની નૈતિક જવાબદારીઓથી દૂર થઈ ચૂક્યા હોય છે અને તેમનો મુખ્ય હેતુ કોઈપણ ભોગે વધુમાં વધુ પૈસા કમાવવાનો બની જાય છે. આ જ માનસિકતા ડ્રગ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ અને સ્પા સંચાલકો વચ્ચેના ગઠબંધનનો મુખ્ય આધાર બને છે.
ત્યારબાદ સ્પા સંચાલકે માત્ર એટલું જ કરવાનું રહે છે કે ત્યાં કામ કરતી અને આર્થિક-સામાજિક સંઘર્ષનો સામનો કરતી યુવતીઓના હાથમાં શરૂઆતમાં ડ્રગ્સના મફત પાઉચ પહોંચાડી દેવાના.
માનસિક તણાવ અને અપમાનભર્યું જીવન જીવતી આ યુવતીઓને શરૂઆતમાં આ નશો સ્વર્ગ જેવો અનુભવ કરાવે છે. પરંતુ એકવાર લત લાગી જાય પછી તેમની મજબૂરીનો અસલી ખેલ શરૂ થાય છે.
અહીં પણ માફિયાઓની એ જ જૂની ફોર્મ્યુલા કામ કરે છે, જેમાં ચાર પાઉચ વેચવા અથવા ચાર ગ્રાહકો સુધી માલ પહોંચાડવા બદલ યુવતીને એક પાઉચ મફત આપવામાં આવે છે.
તાજેતરમાં જ જૂન મહિનામાં અમદાવાદ ક્રાઇમ બ્રાન્ચે વસ્ત્રાલ વિસ્તારના એક સ્પા સેન્ટર પર દરોડો પાડી આશરે 150 ગ્રામ MDMAનો કોમર્શિયલ જથ્થો ઝડપી પાડ્યો હતો.
જાણકારોના મતે, જો તે સમયે ત્યાં કામ કરતી યુવતીઓનો મેડિકલ ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હોત અને તેમના મોબાઇલ ફોનની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવી હોત, તો સ્પા સેન્ટરો અને હાઈ-પ્રોફાઇલ ડ્રગ સપ્લાય ચેઇન વચ્ચેના આ કાળા કનેક્શનની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ શકી હોત.
ડ્રગ્સના સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન નેટવર્કમાં એક અત્યંત મહત્વની મનોવૈજ્ઞાનિક પેટર્ન જોવા મળે છે.
જો નશાનો ભોગ બનેલો વ્યક્તિ નબળા વર્ગનો હોય, તો તે પોતાના નશાનો ખર્ચ કાઢવા માટે પોતાના મિત્રવર્તુળને પણ આ લતમાં ધકેલવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેથી તે વધુ માલ વેચી શકે.
બીજી તરફ, ઉચ્ચ કે સંપન્ન વર્ગનો કોઈ યુવક આ નશાનો બંધાણી બને છે, ત્યારે તે માનસિક રીતે નબળો પડી ચૂક્યો હોય છે. તે પોતાની આસપાસના લોકોને પણ આ ગ્રુપમાં સામેલ કરીને પોતે કંઈક વિશેષ અથવા ‘સ્પેશિયલ’ હોવાનો ભ્રામક અહેસાસ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
પરંતુ ડ્રગ્સના આ કારોબારમાં એક વાત લગભગ નિશ્ચિત હોય છે કે એક વ્યક્તિને લત લાગે, તો તે પોતાની આસપાસના બીજા ચાર લોકોને પણ આ દળદળમાં ખેંચી લાવે છે. રસ્તો અને કારણ અલગ હોઈ શકે, પરંતુ પરિણામ લગભગ એકસરખું જ હોય છે.
આ સમગ્ર ચેન રિએક્શનનો સૌથી મોટો આર્થિક ફાયદો હંમેશા પડદા પાછળ બેઠેલા મોટા ડિસ્ટ્રીબ્યુટરને જ મળે છે.
આ ધંધો હંમેશા એક સાંકળની જેમ આગળ વધે છે અને સ્ત્રોતોના જણાવ્યા મુજબ હાલ અમદાવાદ શહેરમાં મોટી સંખ્યામાં યુવતીઓ પણ આ ડ્રગ એડિક્શન અને સપ્લાય ચેઇનનો સક્રિય ભાગ બની ચૂકી છે, જે સમાજ અને સિસ્ટમ બંને માટે લાલબત્તી સમાન કડવી વાસ્તવિકતા છે.
આ સમગ્ર તપાસ દરમિયાન એક સૌથી મોટો સવાલ એ પણ સામે આવે છે કે આખા નેટવર્કમાં ગરીબ અને ઝૂંપડપટ્ટીના બાળકોને જ મોહરા તરીકે કેમ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે અને તેમની માફિયાઓને આટલી જરૂર શા માટે પડે છે?
જાણકારો આ પાછળનું ગણિત સમજાવતા જણાવે છે કે ગરીબ અને લાચાર બાળકો મોટા ડ્રગ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ માટે એક મજબૂત ‘લીગલ શીલ્ડ’ એટલે કે કાનૂની ઢાલ તરીકે કામ કરે છે.
ડ્રગ્સની હેરાફેરીથી લઈને ગ્રાહકો સુધી છેલ્લી ડિલિવરી પહોંચાડવા સુધીના તમામ જોખમી કામો આ ગરીબ યુવાનો અને સગીરો પાસેથી કરાવવામાં આવે છે.
આ મોહરાઓને આગળ રાખવાના કારણે જો ક્યારેય પોલીસ દરોડો પડે અથવા કાયદાકીય કાર્યવાહી થાય, તો માત્ર નાના પેડલર્સ જ ઝડપાય છે, જ્યારે અસલી ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ અને તેમના આકાઓ હંમેશા કાયદાના લાંબા હાથોથી સુરક્ષિત અંતરે રહી પોતાનો કાળો કારોબાર ચાલુ રાખે છે.
